Francis Kosterman

Ik ging naar een congres in het nieuwe kalenderjaar. Wat gebeurde daar allemaal?

Je hoeft niet heel de trap te zien om op de eerste trede te stappen!

Mijn vader werd geboren in 1918. Nu zijn wij 100 jaar verder. Vader is er niet meer, maar de foto’s uit zijn tijd, bekijk ik zo nu en dan nog. Wat opvalt is dat de inrichting van de klaslokalen zo’n 100 jaar geleden, nauwelijks verschilt van de inrichting van de klaslokalen van nu. Nog steeds staan in de meeste lokalen de tafels en de stoelen voor de leerlingen in de zogenaamde busopstelling en bevindt de stoel en tafel van de docent zich voor in het lokaal en nog steeds hangt er een soort bord voor in de klas waar leerlingen naar moeten kijken om de informatie van de docent uitgewerkt en/ of toegelicht te krijgen. Op veel scholen wordt er zelfs een dwingende plattegrond gebruikt die leerlingen duidelijk maakt waar zij moeten zitten en naast wie. Is er dan niets veranderd de afgelopen jaren?

Natuurlijk is er veel veranderd. De werkvormen zijn veranderd en de hulpmiddelen zijn veranderd, maar ook de eisen van het vervolgonderwijs zijn veranderd en dat is weer het gevolg van het feit dat de maatschappij is veranderd. Ouders zijn bijvoorbeeld in vergelijking met de ouders uit 1918, de basisschoollokalen niet meer uit te slaan (kijk maar eens naar de serie “De luizenmoeder” die op dit moment enorm hoge kijkcijfers haalt) en ouderraden buigen zich samen met schoolmedewerkers over de beste manier om leerlingen op te leiden tot goede burgers die voorbereid zijn op vervolgonderwijs, zodat zij kansrijk deel kunnen nemen aan de maatschappij. Natuurlijk zijn ook de docenten en de leerlingen veranderd.

Ook zijn er nieuwe opleidingen gekomen naast de bestaande opleidingen. Zo biedt Broklede tegenwoordig tweetalig vwo en tweetalig havo aan. Docenten bereiden zich voor om deel te kunnen nemen aan de eisen die de veranderde tijden stellen aan de docenten als beroepsbeoefenaars, want je bent er natuurlijk als docent niet na het behalen van je onderwijsmaster. Elke docent moet zichzelf doorlopend blijven ontwikkelen om steeds beter te worden in het geven van effectief onderwijs dat is afgestemd op de eisen van de tijd. Waarom? Om plezier in het vak en in het beroep te blijven houden zodat dit plezier ook overgebracht kan worden op de leerlingen maar ook om de eigen kennis en kunde actueel te houden.

Docenten zijn om hiervoor genoemde redenen dan ook bijna allemaal lid van een beroepsvereniging en brengen zichzelf via congressen, workshops, studiedagen en literatuur op de hoogte van belangrijke ontwikkelingen teneinde die in de eigen lespraktijk toe te kunnen passen. De klus die wij met elkaar klaren is enorm veelzijdig, boeiend en uitdagend en het is daarom ook leuk om af en toe zelf eens les te krijgen.

Ik bezocht het zogenaamde Marzano congres. Robert Marzano is een Amerikaanse onderwijsonderzoeker die met zijn team onderzoeksresultaten uitwerkt tot strategieën die in de onderwijspraktijk toegepast kunnen worden. Alles onder de noemer “Wat werkt voor jou?” Marzano wordt met zijn werkwijze door veel scholen geadoreerd en dat maakte mij nieuwsgierig. Wat is er nieuw en werkt dat voor mij?

Ik volgde dag 1 alle ontwikkelingen rondom het model voor effectief lesgeven met de focus op aandacht en betrokkenheid. De belofte was dat mij strategieën en gedrag aangereikt zouden worden waarmee ik zodanig effectief les zou kunnen geven dat mijn leerlingen zich meer betrokken voelen en mede daardoor effectiever en aandachtiger gaan leren. Vier vragen werden mij als leidraad aangeboden die ik vanuit het perspectief van de docent en de leerling ging bekijken

  1. Wat is de leefwereld van de docent/de leerling?
  2. Kan ik het als docent/leerling?
  3. Is de lesstof belangrijk voor de docent/ de leerling?
  4. Is de docent/ de leerling geïnteresseerd?

Als na reflectie blijkt dat er geen verbeterpunten of negatieve oordelen zijn, niks meer aan doen en lekker doorgaan. Is het antwoord op een van de vragen nee, dan is er werk aan de winkel voor de docent en de leerling en dat kan op heel veel verschillende manieren. In de Nederlandse opleidingsmodellen voor docenten, wordt deze manier van kijken en handelen, aangereikt via de zogenaamde cirkel van Korthage. Bezoekers van het congres hebben vooral vraag 3 en vraag 4 nader bestudeerd en dus de focus op aandacht en betrokkenheid gelegd. De strategieën om als docent de betrokkenheid en interesse van jezelf en van leerlingen te vergroten zijn talrijk. Wij kregen veel manieren in beeld gebracht en veel ervan werden door de aanwezigen direct worden uitgeprobeerd. Ik leerde niet heel veel nieuwe inzichten, maar werd wel bevestigd in mijn eigen manier van werken en werd enthousiast door de manier van werken en presenteren van onze Amerikaanse collega’s.

Dag 2 stond voor mij in het teken van “schoolcoaching”. Wat is het belang van het goed coachen van collega’s en leerlingen om tot effectief onderwijs te komen. We deelden kennis over wat er in welke specifieke situatie mogelijk is, hoe je binnen de organisatie kunt afstemmen, welke coachingsmogelijkheden er zijn en hoe je ze toepast, maar ook kregen we handvatten aangereikt om te kunnen reflecteren en collega’s te coachen bij het verwerven van concrete strategieën en gedrag waardoor de professionaliteit van collega’s vergroot wordt en effectief onderwijs bereikt kan worden dat ten goede komt aan de ontwikkeling van leerlingen.

Ik heb veel gehoord en gezien en veel stof tot nadenken mee naar huis gekregen. Het is fijn om te zien hoe mijn beroepsgroep zich altijd maar weer probeert te verdiepen in verbetermogelijkheden om ervoor te zorgen dat zij effectief kunnen werken waardoor hun leerlingen zich optimaal kunnen ontwikkelen. Er waren veel leergierige collegadocenten aanwezig die zich enthousiast op de onderwerpen hebben gestort en ik was er trots op deel te mogen uitmaken van zo’n enthousiaste, hardwerkende beroepsgroep.

Slechter zal het onderwijs niet worden met zoveel enthousiaste, harde werkers in de beroepsgroep. De eerste stap naar reflectie, vernieuwing en optimalisering zetten de meesten van ons al elke dag. De twijfelaars kregen deze overweging mee “Je hoeft niet heel de trap te zien om op de eerste tree te stappen.”

26 januari 2018, Francis Kosterman/ vakdocent Nederlands

 

Laatste Nieuws

Samenwerking basisscholen met Broklede

Alle kinderen kregen les in microscopie, natuurkunde en scheikunde

Lees meer >
Veiligheidsconvenant

Broklede heeft een veiligheidsconvenant afgesloten met gemeente, politie en bureau Halt in aanwezigheid van de burgemeester en de wethouder.

Lees meer >
Top